Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Gelecek Vizyonlar Dergisi 2026, Clt. 10(1) 104-119
Yükseköğretimde Toplumsal Bütünleşme ve Yumuşak Güç: Afganistanlı Öğrencilerin Deneyimlerine İlişkin Karşılaştırmalı Bir Araştırma
ss. 104 - 119
Yayın Tarihi: Haziran 30, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 0/0 | İndirilme Sayısı: 0/0
Özet
Araştırma Türkiye’deki sosyo-kültürel uyum süreçlerini "yumuşak güç" ve "sosyal mesafe" kavramları çerçevesinde analiz etmektedir. Çalışmada Afganlı öğrencilerin Türkiye’ye uyum süreçlerinde karşılaştığı sosyolojik sorunların neler olduğunu tespit etmek amacıyla yapılmış; fenomenolojik desen kullanılmıştır. Örneklem grubunu 14 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler altı temel temadan oluşmaktadır. Bunlar, sosyal ortamlara aidiyet ve duygusal deneyimler, Türkiye’ye yönelik tercih motivasyonları ve aracı kurumlar, eğitim sistemleri ve imkânlara yönelik karşılaştırmalı algılar, gelecek düşüncesi: geri dönüş ve diplomatik köprü, sosyal etkileşim: merak, anlayış ve sosyal mesafe, karşılaşılan engeller ve baş etme stratejileri şeklindedir. Ancak saha araştırmasından elde edilen bulgular, devlet düzeyinde başarıyla yürütülen eğitim diplomasisinin toplumsal tabanda Afganistanlı öğrencilere yönelik önyargılar, damgalama ve düzensiz göçmen algısı gibi engellerle karşılaşıldığını göstermektedir. Kültürel ve dilsel yakınlığın tek başına yeterli olmadığı, kamusal alanda hissedilen önyargı ve mesafeli tutumların aidiyetin tam anlamıyla yerleşmesini sınırladığı anlaşılmaktadır. Bu nokta, sosyal uyumun, ev sahibi toplumun algı repertuarı ve kabul sınırlarıyla birlikte şekillenen karşılıklı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Katılımcılar, üniversite ortamını güvenli bir liman olarak görüp akademik kadro ve arkadaş çevresinden destek alsalar da kamusal alanlarda dil bariyeri ve sosyal izolasyon gibi sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Buna rağmen öğrencilerin büyük çoğunluğu, Türkiye'deki eğitim sistemini kaliteli ve düzenli bulmakta; mezuniyet sonrası ülkelerine dönerek iki toplum arasında diplomatik bir köprü kurmayı ve "gönüllü elçi" olmayı amaçlamaktadır. Türkiye’nin yükseköğretim alanındaki yumuşak gücünün kurumsal düzeyde güçlü biçimde inşa edildiğini ancak bu gücün toplumsal düzeyde aynı yoğunlukta desteklenmediği durumlarda kırılganlaştığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'nin yumuşak güç kapasitesini korumak için toplumsal algı yönetimi, akran mentörlüğü ve günlük yaşam pratiklerini içeren uygulamalı dil destek programları gibi stratejik adımların atılması önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Göç sosyolojisi, Afganistan, yumuşak güç, toplumsal algı, sosyal mesafe, sosyal uyum
APA 7th edition
Tanriverdi, A.B. (2026). Yükseköğretimde Toplumsal Bütünleşme ve Yumuşak Güç: Afganistanlı Öğrencilerin Deneyimlerine İlişkin Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Gelecek Vizyonlar Dergisi, 10(1), 104-119.
Harvard
Tanriverdi, A. (2026). Yükseköğretimde Toplumsal Bütünleşme ve Yumuşak Güç: Afganistanlı Öğrencilerin Deneyimlerine İlişkin Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Gelecek Vizyonlar Dergisi, 10(1), pp. 104-119.
Chicago 16th edition
Tanriverdi, Ayse Betul (2026). "Yükseköğretimde Toplumsal Bütünleşme ve Yumuşak Güç: Afganistanlı Öğrencilerin Deneyimlerine İlişkin Karşılaştırmalı Bir Araştırma". Gelecek Vizyonlar Dergisi 10 (1):104-119.
Abakar, M. M. İ. (2021). Küresel eğitim pazarlamasının ülke imajına etkisi: Türkiye’deki yabancı uyruklu öğrenciler üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]
Akgün, B., & Çelik, M. (2023). Etkili bir yumuşak güç unsuru olarak uluslararası eğitimin Türk dış politikasındaki yeri. Liberal Düşünce Dergisi, 28(111), 121–150.
Akpınar, T., & Küçükgöksel, N. Ç. (2022). Dünya’da ve Türkiye’de uluslararası öğrenci hareketliliği ve ülkelere katkıları. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, 8(2), 140–151.
Aladak, K. B. D. (2024). Küreselleşme ve yükseköğretimde ulusötesi aktörlere ilişkin akademisyen görüşleri [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi].
Alkar, E. (2022). Eğitim göçü perspektifinde uluslararası öğrencilerin kültürel zekâ düzeyleri ile kültürlerarası duyarlılık ve kültürlenme düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bursa Uludağ Üniversitesi örneği [Doktora tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi].
Alkın, R. C. (2020). Tarihsel kopuş ve süreklilik bağlamında Türkiye’de devlet ve sivil toplumun uluslararası öğrenci politikası [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
Arslan, K., & Polat, A. P. (2023). How well do international students adapt to the Turkish higher education system? Kastamonu Education Journal, 31(5), 847–859.
Aydınlı, E., & Mathews, J. (2020). Searching for larger status in global politics: Internationalization of higher education in Turkey. Journal of Studies in International Education, 24(4), 403–421.
Balcı, Ş., & Öğüt, N. (2019). Yabancı uyruklu üniversite öğrencileri arasında kültürleşme ve kültürleşme stratejileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42(1), 49–62.
Boduroğlu, G. (2025). Uluslararası öğrencilerin akademik ve sosyal hayata uyum sorunlarının incelenmesi: Çorum ili örneği. Journal of University Research, 8(1), 81–97.
Braun, V., Clarke, V. (2022). Thematic Analysis: A Practical Guide. Sage. Paperback, 376 pages. (ISBN: 978-1-4739-5323-9)
Coşkun, B., & Sadat, M. E. (2026). Türkiye ile Afganistan ilişkileri bağlamında Afganistan’dan Türkiye’ye yönelik göç üzerine bir inceleme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 9(1).
Çiçek, A., & Eser, H. B. (2025). Afgan öğrencilerin algıladıkları sosyal dışlanma, ayrımcılık ve ırkçılığın Türk kamu diplomasisine etkileri: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi örnekleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(1), 17–40.
Dündar, H., & Usluoğlu, B. (2025). Göçmen üniversite öğrencilerinin “göç etmek” ve “göçmen olmak” ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 1–16.
Er, M. (2024). Uluslararası öğrencilerin sosyal hayatta yaşadığı sorunların dil öğrenimine yansımaları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 13(3), 1053–1069.
Eser, H. B., & Uygur, M. R. (2019). Suriyeli göçmenlere yönelik tutumların bütünleşmiş tehdit ve sosyal mesafe kuramları doğrultusunda incelenmesi: Süleyman Demirel Üniversitesi örneği. Liberal Düşünce Dergisi, 24(95), 131–162.
Ishani, S. H. (2024). Türkiye’deki Afgan göçmenlerin diasporik özellikleri ve ulusötesi varlıkları: Bursa örneği [Doktora tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi].
Kılıç, B. (2025). Eğitim diplomasisinin akademik yansımaları: Türkiye burslarından yararlanan öğrencilerin tezleri üzerine bir analiz. Journal of University Research, 8(4), 594–607.
Konuk, S. (2021). Büyük ve küçük şehir bağlamında uluslararası yükseköğretim mezunlarının Türkiye ve Türkçe izlenimleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(4), 1–19.
Merriam, S. B. (2018) Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber (Çev.Ed. Selahattin Turan) Nobel Yayıncılık: Ankara
Özalp, A. (2025). Farklılıkların gölgesinde: İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin sosyal dışlanma ve entegrasyon deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. Eskiyeni, 56, 155–188.
Özey, E., Gültay, B., & Kahraman, S. Ö. (2025). Türkiye’nin yükseköğrenim öğrenci hareketliliğinin uluslararası göç sistemi ile ilişkisi. Yükseköğretim Dergisi, 15(3), 555–571.
Şahin, B. B., & Eriçok, B. (2023). Türkiye’de yükseköğretimin uluslararasılaşmasında ulusal stratejiler ve kurumsal yönetim. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(3), 1915–1937.
Tauscher, S. (2025). Diasporada popüler kültür: Ulusötesi kimlik ve yumuşak güç stratejileri. TRT Akademi, 10(25), 950–987.
Türe, E., Kagan, M., Atalay, M., & Alkan, G. (2020). Türk okullarında Afgan öğrenci olmak: Fenomenolojik bir çalışma. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 173–186.
Türel, M. T. (2021). Uluslararası öğrencilerin sosyokültürel uyumu. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 73–89. https://doi.org/10.7596/abbad.31122021.003
Yılmaz, D. V. (2016). Uygulayıcıların penceresinden Türk üniversitelerinin uluslararasılaşma deneyimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 91–109.
