Gelecek Vizyonlar Dergisi - Future Visions Journal
           
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim  

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Özet


Babadağ (Fethiye) Çevresinde Doğal Ortam ve İnsan İlişkisi

Babadağ, Güneybatı Anadolu’da Muğla İlinin Fethiye ve Seydikemer ilçeleri sınırları içerisinde, Fethiye ilçesinin güneydoğusunda, Seydikemer ilçesinin ise güneybatısında yer almaktadır (Harita 1). 1969 m rakımı ile Fethiye’nin en yüksek dağıdır. Yamaç paraşütü için dünyadaki en elverişli alanlardan biri olan Babadağ’ın kuzeyinde Çamköy ve Karaçulha, doğusunda Alaçat, Girmeler ve Güneşli, güneyinde Akdeniz, batısında ise Ölüdeniz ve Kayaköy bulunmaktadır. Babadağ kuzeyinde Mendos (Arı) Dağı, Nohutlu Tepe, Halilbaba Tepe, Yarış Tepe, Pervane Tepe, güneydoğusunda Aksivri Tepe, güneyinde Akovacık Tepe, batısında ise Geymene Dağı, Karumca Dağı, Zeytin Dağı, Küllüsarnıç Tepesi ve Kayaköy Polyesi bulunmaktadır (Harita:1). Babadağ Fethiye’nin en yüksek dağıdır ve KB-GD yönünde uzanmaktadır. Babadağ’ın zirve noktasının Fethiye merkezine uzaklığı yaklaşık 26 km’dir. Babadağ Kütlesi, çok farklı litolojiler ve karmaşık bir yapı üzerinde gelişmiş, oldukça engebeli dağlık bir alan ve hemen gerisindeki bir ova ünitesinden müteşekkil bir sahadır. Böyle bir alan üzerindeki yapıyı etkileyen şekillendirici etken ve süreçler ile etkileme oranları ve sürelerinin ortak sonucu olarak birbirlerinden az çok farklı morfolojik bölümler oluşturmuştur. Babadağ çevresinde yükselti, bakı, eğim ve drenaj özellikleri farklı doğal ortamların meydana gelmesini sağlamıştır. Babadağ çevresinde yer şekilleri; ulaşımı, yerleşmeyi, nüfusu, tarımı ve diğer tüm sosyal ve iktisadi faaliyetlerin yapısını belirleyen esas faktördür. Fethiye ovası tabanından hemen 2000 m civarına ulaşan yükselti ulaşımı sınırlayan en önemli özelliktir. Bu özellik o kadar belirgindir ki Fethiye’den kuş uçuşu 2-3 km lik mesafede yer alan Babadağ’ına ulaşım ancak 26 km’lik bir yoldan mümkün olmaktadır. Babadağ’ın yüksek ve sarp bir topoğrafyaya sahip olmasından dolayı karayolları gelişememiştir. Ölüdeniz, Kayaköy, Faralya, Asarcık, Gökben, Esenköy, Gemiler, Hisarönü çevrsinde kara yolu yoğun olarak kullanılır. Burada yolların düzenli olmasında ve gelişmiş olmasında ana faktör nüfusun fazla olması ve turizm varlığıdır. Faralya, Ölüdeniz, Gemiler, Kayaköy, Asarcık, Domuz Ovası etrafında falezli kıyı tipinin varlığı, Sarp ve yüksek topoğrafya kara yollarının yapımını güçleştirdiği gibi yol yapım masrafların da artmasına neden olmaktadır (Foto 1). Yapılan çok eğimli ve virajlı dar yollar, Babadağ ve yakın çevresindeki yerleşmelere ulaşmayı zorlaştırmaktadır. Yolların eğimli, dar ve virajlı olması ulaşım masraflarına etki etmektedir. Babadağ çevresinde ulaşım masraflı ve zordur. Mevcut yükselti ve eğim şartları yörede yerli halkın arazi şartlarına uygun araçlar almasına neden olmaktadır. (Köylerde eski tip motorsikletler, eski tip altı yüksek nispeten daha sağlam araçlar) ekonomik durumu iyi olan vatandaşlar ise yeni nesil arazi araçlarına sahip olmayı tercih etmektedir. Foto 1: Babadağ – Dokuzgöl arasındaki stabilize yol Günümüzde kullanılmayan eski yerleşmelere baktığımızda bunların genellikle yüksek kesimlerdeki antik kentler olduğu görülecektir. Geçmişteki güvenlik sorunları çözüldüğünden insanlar artık buralarda yaşamamaktadırlar. Buna karşılık insanlar günümüzde bu yüksek yerleri kullanmasa da hemen yakınlarındaki polye tabanları gibi depresyonların olduğu bu düzlüklere inerek buralara yerleşmeye başlamışlardır ve bu düzlüklerde daha çok tahıl tarımı yapılmaktadır. Sidyma antik kenti, Ge mahallesi gibi örnekler bunu göstermektedir. Antik dönemde özellikle insanlar yerleşmek için yamaçları (özellikle güney) tercih ederek hem gün ışığından daha faydalanmış, hem denizden gelecek tehlikeleri görmüşlerdir. Bunun yanında ova tabanlarını tarımsal amaçlarla kullanmışlardır. Günümüzde ise bu durum tamamen tersine dönmüştür; öyle ki yamaçlar tamamen terk edilip verimli tarım arazilerinden oluşan ovalara büsbütün yerleşilerek işgal edilmiştir. Fethiye, Kayaköy, Hisarönü ovaları bugün tarım alanları yerine insanların ev yaptığı yerler halindedir.



Anahtar Kelimeler
Babadağ, Fethiye, Doğa insan etkileşimi, Tarım, hayvancılık, polye, karst, turizm

Kaynakça

Ardos, M. (1995a). Türkiye Ovalarının Jeomorfolojisi I, Çantay Kitabevi, İstanbul

Ardos, M. (1995b). Türkiye Ovalarının Jeomorfolojisi II, Çantay Kitabevi, İstanbul

Atalay, İ. (1987b). Türkiye Jeomorfolojisine Giriş (2. Baskı), Ege Üniv. Edebiyat Fak. Yay.

Bozyiğit, R. (1991). Eşen Çay (Kocaçay) Deltasının Jemorfolojisi ve Coğrafi Özellikleri, Selçuk Üniv. Sos. Bil. Enst. ( Basılmamış Yüksek Lisans Tezi)

Bozyiğit, R. (1997). Eşen Çayı Havzasının Jeomorfolojisi, Doktora Tezi, Marmara Üniv.

Can, R. (2009). Fethiye ovası ve yakın çevresinde doğal ortam-insan ilişkileri Fırat Üniv. Sos. Bil. Ens. (Basılmamış) Yüksek Lisans Semineri

Colın, H.J. (1962). Fethiye-Antalya-Kaş-Finike (SW Anadolu) Bölgesinde Yapılan Jeolojik Etüdler, MTA Dergisi,

Öner, E. (1997). ‘‘Eşen Ovasının Alüvyal Jeomorfolojisi ne Likya Antik Kentleri Ege Coğrafya Dergisi, 9 131-158 İzmir

Öner, E. (1995a). Patara ve Çevresinin Jeomorfolojisi. TÜBİTAK YBAG 106 no’lu Proje Raporu (Basılmamış)

Öner, E. (1997b). “Eşen Ovasının Alüvyal Jeomorfolojisi ve Likya Antik Kentleri.” A.Ü.Türkiye Coğrafyası Araş. ve Uyg. Merk.Dergisi 6, 203-242 Ankara.

Öner, E. (1997c). “Eşen Çayı Taşkın - Delta Ovasının Jeomorfolojisi ve Antik Patara Limanı.”Ege Coğrafya Dergisi 9, 89-130. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İzmir.

Göçmen, K. (1977). “ Eşen Çayı Vadisinin Jeomorfolojis”, İst. Ünv. Coğ. Enst. Der. s:20-21 , shf: 245-253

Güneysu, A.C, ve Erkal, T., (1996). Ölüdeniz Lagünü (Fethiye) Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi ve Karst Ortamının Özellikleri, Türk Coğrafya Dergisi, Sayı:31, İstanbul

İkiel, C. (1997). Muğla ve Çevresinin İklimi, Fırat Ünv. Sos. Bil. Enst (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Elazığ

Kurt, H. (2000), Batı Toros Polyeleri, Marmara Üniv. Sosyal Bil. Ens. Doktora Tezi (yayınlanmamış), İstanbul

Kurt, H. (2000), Batı Toros Polyeleri, Marmara Üniv. Sosyal Bil. Ens. Doktora Tezi (yayınlanmamış), İstanbul 

Selçuk Biricik, A, ve Bozyiğit, R, (1996-1997). Girdev Polyesi, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:1, İstanbul

Selçuk Biricik, A, Bozyiğit, R, ve Kurt, H, (1998-1999). Kayaköy Polyesi ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi (Fethiye-Muğla), Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:2

 

 

Gelişmiş Arama


Duyurular

    YENİ SAYI CİLT:4 SAYI:4 YAYINDA

    Dergimizin yeni sayısı (Cilt:4 Sayı:4) yayınlanmıştır. 

    Açık erişim ve kör hakemlik sistemi ile bilimsel yayın yapan Gelecek Vizyonlar Dergisinin 2020 Aralık sayısı (Cilt:4, Sayı:4) beş makale ile yayınlanmıştır. 2021 Mart sayısı için makale kabulü devam etmektedir.



Adres : Prof. Dr. Adem SEZER Uşak Üniversitesi 1 Eylül Kampüsü İzmir Yolu 8. Km, Bir Eylül Kampüsü Merkez/UŞAK - 64200
Telefon :0276 221 21 30 Faks :
Eposta :info@futurevisionsjournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri